ORGANIZACJA
BEZPIECZNEJ
IMPREZY BALONOWEJ
Publikacja Międzynarodowej
Komisji Balonowej /CIA/
na
temat bezpieczeństwa
Marzec
1993
Adam Gruszecki 2001
PRZEDMOWA
Wszyscy znamy wpływ
publiczności, sponsorów, prasy i telewizji na sport balonowy.
Wszyscy wiemy, że
publiczność, sponsorzy, prasa i telewizja są przewrażliwieni na punkcie
incydentów, wypadków i naruszania przepisów.
Wszyscy wiemy, że
obraz ten traci lub zyskuje w zależności od tego, czy widać troskę o
BEZPIECZEŃSTWO.
Dlatego
wydano ten podręcznik:
"ORGANIZOWANIE BEZPIECZNEJ
IMPREZY BALONOWEJ"
Podkomisja ds.
Edukacji i Bezpieczeństwa pragnie szczerze podziękować autorom tego podręcznika
i jest przekonana, że będzie on przydatny każdemu organizatorowi imprez
balonowych.
Marzec 1994
Jean
Sax
Prezes
Podkomisji
ds. Edukacji
i
Bezpieczeństwa CIA
WSTĘP
Podręcznik został napisany specjalnie dla
zapewnienia informacji dotyczących bezpieczeństwa organizatorom
międzynarodowych imprez zawodniczych i nie zawodniczych. Dlatego czytelnik może
znaleźć różne rady w zależności od typu imprezy. Nie znaczy to, że jakiś rodzaj
imprezy wymaga mniejszej uwagi na względy bezpieczeństwa, lecz potwierdza, że
poziom doświadczenia pilota prezentowany na różnego typu imprezach może się
różnić i należy to wziąć pod uwagę przy planowaniu imprezy.
Podręcznik ten
powstał, aby udzielić wytycznych, które, jeśli będą konsekwentnie
przestrzegane, pomogą Ci w stworzeniu "bezpiecznej" atmosfery imprezy
balonowej. Został on napisany we współpracy z Amerykańską Federacją Balonową
(Balloon Federation of America) i w połączeniu z publikacją
"Bezpieczeństwo" Amerykańskiej Federacji Balonowej i "Wytyczne
organizowania imprez Amerykańskiej Federacji Balonowej".
Nie możemy zagwarantować,
że nasz dokument zawiera wszystkie rady potrzebne do zorganizowania
bezpiecznych imprez i wydajemy periodycznie uzupełnienia, oparte na wkładzie
międzynarodowej społeczności balonowej. Twój wkład jest mile widziany.
Zachęcamy do kontaktowania się z członkami Podkomisji ds. Edukacji i
Bezpieczeństwa CIA lub z Twoim delegatem CIA.
Thomas A.F.Sheppard
Podkomisja ds.
Edukacji i Bezpieczeństwa CIA
Wydawnictwa
Podkomisji ds. Edukacji i Bezpieczeństwa:
Organizowanie
bezpiecznych imprez balonowych
Główny
autor - Marv Cramer
Wytyczne
dla organizatorów imprez
Autorzy: Tucker Comstock (1974)
Karl
Stefan (1974)
Tom
Sheppard (1975)
Debbie
Spaeth (1975) (1989)
Jean
Sax
Prezes
Podkomisji
ds. Edukacji
i
Bezpieczeństwa CIA
SPIS
TREŚCI
Wstęp
Rozdział 1 Filozofia
Rozdział 2 Organizowanie bezpiecznych imprez
Załącznik 1 Lista kontrolna organizatora imprezy
Załącznik 2 Definicja Dyrektora Sportowego
Załącznik 3 Wytyczne dla Inspektora ds. Bezpieczeństwa
Załącznik 4 Wytyczne dla Kierownika Lotów i jego Asystentów
Załącznik 5 Zasady tankowania
Załącznik 6 Oświadczenie pilota o przejęciu odpowiedzialności
Załącznik 7 Informacje dla sponsora
Załącznik 8 Rozmiary celów i markerów
Załącznik 9 Lista wyposażenia
balonów na ogrzane powietrze
Rozdział 1
FILOZOFIA IMPREZ CIA
Impreza balonowa jest to dowolne zgromadzenie balonów
dla przyjemności
widzów lub samych pilotów. Impreza musi być bezpieczna
zarówno dla pilotów, jak i dla widzów.
CIA(Międzynarodowa Komisja Balonowa) będzie zatwierdzać
imprezy, spełniające kryteria bezpieczeństwa i uczciwości jako imprezy
kategorii 1 lub kategorii 2. Podręcznik
ten nie jest przeznaczony do wykorzystania na Mistrzostwach FAI Świata lub
Kontynentu, jednak pewne informacje zawarte w tej publikacji mogą mieć
znaczenie przy ich planowaniu. Impreza zatwierdzona przez CIA to taka impreza,
która otrzymała potwierdzenie CIA, a organizator może ogłaszać, że impreza
została zatwierdzona przez CIA. Jest to oznaka zatwierdzenia i sugeruje, że
organizator działa zgodnie z jej wszystkimi procedurami organizacyjnymi,
procedurami bezpieczeństwa i że zadbał o to, aby impreza prezentowała sport
balonowy z najlepszej strony i zgodnie z ideami ustanowionymi przez
Międzynarodową Komisję Balonową.
Możliwość otrzymania nagród za umiejętności pilota nie
powinna być traktowana jako nadrzędny cel imprezy. Możliwość taka nie powinna zachęcać lub zmuszać pilota do
wykonania działań niebezpiecznych, które mogą być zagrożeniem dla niego, jego
sprzętu, pasażerów, załogi naziemnej lub publiczności imprezy.
Impreza, bez względu na to, czy są to zawody, czy loty
dla przyjemności, powinna stanowić wyzwanie do sprawdzenia umiejętności
pilotów, bez względu na ich indywidualne doświadczenie.
Celem programu bezpieczeństwa CIA jest zminimalizowanie ilości wypadków
balonowych i zminimalizowanie możliwości uszkodzeń ciała lub zniszczeń. Cel ten
może być osiągnięty wyłącznie dzięki zrozumieniu podstawowych zasad
bezpieczeństwa lotu i świadomej eliminacji działań i sytuacji niebezpiecznych.
Impreza musi być zorganizowana i prowadzona w taki
sposób, aby zapewnić najbezpieczniejsze warunki działalności lotniczej, przy
absolutnym zminimalizowaniu nacisku na indywidualnych pilotów do osiągnięcia
celów, będących poza ich możliwościami.
Rezultatem tych wysiłków będzie zmniejszenie zagrożenia
fizycznego i finansowego pilotów, pasażerów, widzów, załogi, organizatorów,
sponsorów, posiadaczy ziemi itp. Bezpieczna impreza dziś jest gwarancją zorganizowania innej imprezy w tym samym
miejscu jutro.
Aby osiągnąć ten cel, wymagane jest stworzenie Komitetu
Organizacyjnego imprezy, który będzie zdawał sobie sprawę ze swojej
odpowiedzialności za bezpieczeństwo i dalsze istnienie imprezy. Dyrektor
Sportowy musi mieć całkowitą kontrolę
nad wszystkimi lotami odbywającymi się w czasie imprezy.
Rozdział 2
ORGANIZOWANIE
BEZPIECZNYCH IMPREZ
Przy podejmowaniu wszystkich decyzji, przede wszystkim musisz brać pod
uwagę bezpieczeństwo lotu. Bezcenne przy planowaniu imprezy jest wyznaczenie
doświadczonego Dyrektora Sportowego. Kilka specjalnych spraw należy wziąć pod
uwagę, aby zapewnić każdemu bezpieczeństwo.
Uwagi wstępne
Jeżeli jesteś organizatorem po raz pierwszy, im więcej
masz czasu na planowanie i wdrażanie planów, tym lepiej. Dobrze jest także
obserwować inne imprezy, rozmawiać z ich organizatorami, aby skorzystać z ich
doświadczenia.
Poziom doświadczenia zaproszonych pilotów określa ich
umiejętności bezpiecznego latania. Należy zdawać sobie sprawę, że impreza może
być prowadzona bezpiecznie tylko wtedy, gdy bierze się pod uwagę pilotów z
najmniejszym doświadczeniem.
Następnie musisz rozważyć, czy będą to zawody, fiesta
lub ich połączenie. Konsultacje z Dyrektorem Sportowym pomogą Ci podjąć
decyzję. Będzie ona miała wpływ na wiele działań operacyjnych.
Kierownictwo
Rozpoczynając planowanie imprezy, należy zdecydować o
obsadzie funkcji kierowniczych. Najważniejsze decyzje dotyczące bezpieczeństwa
są następujące:
Widzowie na polu startowym - W niektórych krajach
decyzja ta jest podejmowania przez wadze lotnicze (Rai Regulations
Authorities), a nie przez Ciebie. Nie pozwalają one na obecność żadnych widzów
na polu startowym i wszyscy widzowie będą musieli znajdować się poza ogrodzonym
terenem. W innych krajach decyzja o obecności widzów na polu startowym należy
do Ciebie. Ze względów bezpieczeństwa, radzimy trzymać widzów poza miejscem startu. Zalecamy
skonsultowanie się z Dyrektorem Sportowym
i Inspektorem ds.
bezpieczeństwa.
Minimalne warunki pogodowe - Doświadczony Dyrektor
Sportowy i Inspektor ds. bezpieczeństwa będą znać kryteria pogodowe wymagane
dla prowadzenia lotów balonowych. Warto jednak powtórzyć niektóre z nich dla
dobra organizatora. Niektóre warunki pogodowe, na przykład opady, są oczywiste.
Mniej oczywiste zagrożenia ze strony pogody mogą również sprawić organizatorowi kłopoty.
Należy zatrudnić osobę, dobrze znającą się na pogodzie.
Maksymalna prędkość wiatru dla wykonywania bezpiecznych
lotów wynosi 5 m/sek. (10 węzłów).
Maksymalna prędkość wiatru dla wykonywania
"grupowego" startu wynosi 3 m/sek. (6 węzłów).
Centrum najbliższej burzy min. 80 km. Niektórzy Dyrektorzy
Sportowi mogą wymagać min.120 km.
Należy używać balonów meteorologicznych do sprawdzenia
wiatru na małych wysokościach i jego uskoków.
Należy umieć przewidywać z prognoz, czy i kiedy wiatr
się nasili, znać wpływ inwersji i temperatury. Przy pogodzie frontowej nie
należy latać w pobliżu frontu.
Lot według uznania pilota - Czasami Dyrektor Sportowy
lub Inspektor ds. bezpieczeństwa stają przed koniecznością odwołania lotu.
Często sponsorzy i widzowie nie znają widocznych powodów odwołania lotów, na
przykład w sytuacji prądu strumieniowego na niskiej wysokości (spokojnego na
powierzchni ziemi, 15-20 m/sek. na wysokości 100 m), zbliżającego się frontu
atmosferycznego, burzy lub wiatru. W wielu sytuacjach możesz czuć się zmuszony
do jakiejś działalności balonowej. Czasem nacisk ten powoduje "lot według
uznania pilota". Oznacza to, że pilot może startować, jeśli uważa to za
bezpieczne, za specjalnym pozwoleniem. Jest to praktyka potencjalnie
niebezpieczna i powinna być niedozwolona.
Ryzyko wynika z tego, że zawsze może być ktoś, kto
będzie próbował lotu w każdych warunkach. A jeśli pilot będzie próbował latać,
inny spróbuje także! Wcześniej czy później kolejny próbujący pilot będzie zbyt
mało doświadczony, aby poradzić sobie z warunkami i ich konsekwencjami. Mniej
doświadczeni piloci mogą odczuwać nacisk i próbować napełniać balon w
warunkach, w których sobie nie poradzą.
Do obowiązków organizatora należy współpraca z
personelem imprezy w celu zapewnienia, aby to się NIE zdarzyło. Dlatego usilnie
namawiamy, jeśli warunki atmosferyczne powodują odwołanie oficjalnych lotów,
ZAKAZAĆ wykonywania jakichkolwiek lotów. Każdy powinien nauczyć się, że sport
balonowy ma swoje ograniczenia.
Płatne loty z pasażerami - Niektórzy piloci mogą prosić
o możliwość odbycia płatnych lotów z pasażerami. Sugerujemy, aby takiej zgody
NIE dawać. Należy
Rozważyć wiele spraw, jeśli organizator wyda zgodę na
takie loty.
Nocna gala - są to balony na uwięzi na polu startowym w
nocy. Jest kilka aspektów bezpieczeństwa na nocnej gali, które należy rozważyć.
Przede wszystkim należy zapewnić każdej ekipie wyznaczone specjalnie
miejsce. Załoga w ciemnościach
nie zawsze widzi całą powłokę i ma
tendencję do wchodzenia na nią
i uszkadzania jej. Miejsce nocnej gali musi
być bezwzględnie oddzielone od
widzów i osób postronnych
Przy napełnianiu pilot musi się upewnić, czy powłoka balonu
nie leży nad (lub pod) inną powłoką. Powłoka musi być napełniona zimnym
powietrzem tak bardzo, jak to tylko możliwe. Przed podgrzewaniem, z powodu
ciemności nie widać, czy boki powłoki nie opadają na palnik.
Konieczne są liny mocujące i wyczepy aby zapobiec
zagrożeniu nieplanowanego startu balonu.
Przez cały nocny
pokaz balon powinien być
"ciężki" (nie w stanie równowagi).
Należy przypomnieć pilotom, aby nie sprawdzali palników, zanim nie upewnią się, gdzie
znajdują się powłoki sąsiadujących balonów.
W czasie wypuszczania powietrza z powłoki sprawdź, czy
jeden z członków ekipy jest odpowiedzialny za teren, na który opadnie czasza.
Bardzo ważne jest, aby balony były przywiązane. Nagły
powiew wiatru może spowodować pozwane problemy. Należy wiedzieć , że duża
ilość balonów na polu startowym spowoduje po pewnym czasie lokalną aktywność
termiczną, spowodowaną nierównym ogrzewaniem powietrza. Jeśli na polu startowym
jest zbyt mało miejsca dla wszystkich balonów i pojazdów, może okazać się
konieczne ograniczenie ilości balonów biorących udział w gali.
Przy wypuszczaniu powietrza, upewnij się, czy odbywa się
to w określonym porządku i ustalonej kolejności.
Tankowanie po zmroku jest również niebezpieczniejsze niż za dnia. Miejsce
tankowania musi być dobrze oświetlone.
Uwagi na temat sprawności technicznej
balonów
Jedną z najważniejszych spraw dla zapewnienia
bezpieczeństwa jest pewność, że wszystkie balony są sprawne. Do obowiązków
pilota należy określenie sprawności technicznej balonu przed lotem. W razie
wątpliwości personelu imprezy, co do sprawności technicznej balonu obowiązkiem
pilota jest udowodnienie, że jakiekolwiek widoczne uszkodzenia są dopuszczalne
przez producenta. Każdy producent balonów określa w Instrukcji użytkowania w
locie i w Instrukcji obsługi technicznej
ilość uszkodzeń, które są dostatecznie małe, aby nie mieć znacznego
wpływu na lot balonu.
Inspektor ds. bezpieczeństwa, w porozumieniu z
Dyrektorem Sportowym, ma prawo i obowiązek zapobiec startowi balonu w ramach
imprezy, jeśli uważają, że lot może być niebezpieczny z powodu widocznego
złego stanu balonu.
Jeśli kwestia dotycząca stanu balonu jest
nierozstrzygnięta, należy zabronić wykonania lotu, do czasu kiedy balon będzie
rzeczywiście sprawny. Lepiej jest zakazać lotu niż tłumaczyć się z wypadku.
Odpowiedzialność jest równie ważna, jak reputacja organizatora i obsługi.
Działania niebezpieczne
Jest to kategoria najtrudniejsza do zdefiniowania. Zachowaniami
niebezpiecznymi w czasie lotu zajmuje się Dyrektor Sportowy i Inspektor ds.
Bezpieczeństwa- doświadczeni w tej
dziedzinie piloci.
Szybko staje się jasne, który pilot może mieć problemy z
zachowaniem. Podstawowe typy niebezpiecznych zachowaniach pilotów to Macho
("Umiem to"), Przeciwnik autorytetów ("Nie mów mi")
i Nie ulegający zranieniu ("To mi się nie zdarza").
Zachowań niebezpiecznych nie należy tolerować ani na
ziemi, ani w powietrzu.
Tankowanie
Propan jest łatwopalny. Przy odpowiednim stężeniu, jest
WYBUCHOWY! Podczas tankowania problemy sprawia upewnienie się, czy jakakolwiek
możliwość przypadkowego zapłonu jest
zredukowana do absolutnego minimum. Dostawca propanu powinien Ci pomóc w
wybraniu najlepszego miejsca do tankowania. Straż pożarna także pomaga
przy zabezpieczeniu miejsca
tankowania..
Większość pilotów balonowych ma dobrze określone swoje
wymagania dotyczące bezpieczeństwa przy tankowaniu. Mimo to na wszystkich
imprezach balonowych wymagane jest ustanowienie regulaminu bezpieczeństwa przy
tankowaniu. Wymagaj aby regulamin ten był przestrzegany.
Załącznik 5 określa
Zasady Tankowania.
Rozkład pola startowego
Dołóż wszelkich starań, aby zapewnić maksymalną ilość
miejsca na start każdego balonu. Wyznacz na polu startowym kwadraty 30 m x 30
m, każdy oznaczony numerem. Przydziel każdemu pilotowi jeden numer. Wielu
pilotów lubi zmianę miejsca przy każdym starcie, co na zawodach jest normalną procedurą.
W trakcie fiesty zmiany takie są także pożądane, gdyż daje to pilotom możliwość
znalezienia się bliżej widzów. Wymagaj szybkiego wczepu nawet przy
najłagodniejszych warunkach meteorologicznych.
Personel startowy
Gdy startuje więcej niż jeden balon, dobrze jest mieć osoby regulujące
kolejność startów. Konieczna jest obecność kierownika startu posiadającego
uprawnienia do kierowania lotami. Jego asystenci nie muszą posiadać takich
uprawnień. Asystenci muszą być dobrze wyszkoleni i umieć pracować jako grupa
razem z kierownikiem lotów i inspektorem ds. bezpieczeństwa. Wytyczne dla
kierownika lotów i jego asystentów zawiera Załącznik 4.
Doświadczenie pilota
FAI wymaga, aby wszyscy uczestnicy imprez kategorii
pierwszej mieli, co najmniej 50 godzin nalotu dowódczego i mieli licencję
pilota, od co najmniej roku. W przypadku innych imprez organizator, w
porozumieniu z kierownikiem imprezy, może decydować o poziomie doświadczenia
pilotów. Zalecamy, aby nie było to mniej niż 35 godzin jako dowódca. Przy podejmowaniu
decyzji na temat doświadczenia pilota, wielki wpływ może mieć sprawa
ograniczonego obszaru lądowania, ilość balonów i ograniczona przestrzeń
powietrzna. Wybieraj pilotów, którzy spełniają WSZYSTKIE wymagania, wcześniej
określone w zgłoszeniach. Nawet przy najlepszej selekcji kierownik imprezy może
stanąć przed decyzją, czy pozwolić konkretnemu pilotowi kontynuować lot w
czasie imprezy. Takie pytanie może powstać w rezultacie niebezpiecznych
zachowań pilota w poprzednim locie lub w związku z wątpliwościami dotyczącymi
sprawności balonu.
Najważniejsze jest zapewnienie, aby impreza promowała
sport balonowy jako bezpieczny i
profesjonalny. W tym celu wszyscy muszą wspólnie na to pracować.
Rozdział 3
PLANOWANIE BEZPIECZNEJ IMPREZY
BALONOWEJ
Decyzje na wstępnym etapie planowania
Przy organizowaniu imprezy po raz pierwszy, najlepiej
jest mieć jak najwięcej czasu na planowanie i wprowadzanie planów. Twój zespół
będzie ponosił podstawową odpowiedzialność za wszystkie sprawy administracyjne,
finansowe, operacyjne i socjalne dotyczące imprezy. Ogólnym zadaniem tej
książki jest dostarczenie Ci informacji koniecznych do zorganizowania
bezpiecznej imprezy i przedstawienia takich sugestii, aby bezpieczeństwo było
zaplanowane, a nie wynikało z wiary w szczęcie.
Jeśli chcesz prosić o autoryzację imprezy przez CIA, powinieneś
skontaktować się z Aeroklubem Polskim , wyjaśni odpowiednie przepisy mające
zastosowanie na Twojej imprezie.
Załącznik 2 przedstawia przepisy dotyczące Dyrektora
Sportowego.
Najważniejsze to musisz zapewnić sobie usługi Dyrektora
Sportowego. Najlepszą osobą będzie doświadczony instruktor pilot
balonowy, mający dużą praktykę w prowadzeniu imprez balonowych. Osoba ta będzie
także pomocna w planowaniu imprezy.
Należy pamiętać przy wstępnym planowaniu, że Dyrektor Sportowy we
współpracy z Inspektorem ds. Bezpieczeństwa będzie podejmował WSZYSTKIE decyzje
dotyczące lotów. Decyzje te będą zależały od warunków lotu, pogody i poziomu
umiejętności wszystkich zaproszonych pilotów. Dyrektor Sportowy będzie
podejmował decyzje, czy bezpiecznie jest latać.
Personel podlegający Dyrektorowi Sportowemu zajmuje się startem balonów, punktacją
rzutów markerów itp., jest rekrutowany na miejscu i szkolony przez Dyrektora
lub jego Asystenta.
Kiedy impreza powinna się odbyć?
Pogoda jest najważniejszym czynnikiem przy planowaniu
imprezy balonowej. Balony potrzebują
dobrej pogody z wiatrem mniejszym niż 5 m/sek., dobrych miejsc do lądowania, pól po zbiorach lub po skoszeniu
trawy itp. Pomocne jest odwiedzenie lokalnego biura meteorologicznego w celu
przestudiowania danych meteorologicznych.
Gdzie powinna odbyć się impreza
balonowa?
Idealne miejsce startu jest osłonięte od wiatru, o
odpowiedniej nawierzchni, wolne od przeszkód, takich jak linie wysokiego
napięcia . Musi zapewniać wystarczającą ilość miejsca dla balonów, widzów i na
parkowanie. Wiele imprez balonowych jest organizowanych na małych lotniskach we
współpracy z władzami lotniska. Bez względu na to, gdzie zdecydujesz się
zorganizować imprezę, upewnij się, że nie wchodzisz w konflikt z lokalną
przestrzenia powietrzna, co może być potencjalnie niebezpieczne dla balonów lub
dla samolotów
Podczas planowania imprezy, niektóre kwestie finansowe
będą zależeć od dokładnie określonego typu planowanej imprezy. Jeśli chcesz
przeprowadzić jakieś zawody w trakcie imprezy, potrzebny będzie dodatkowy
zespół techniczny do pomiarów wyników. Przekonasz się, że większość pilotów
pragnie brać udział w zawodach, nawet, jeśli reklamujesz imprezę jako fiestę.
Pozycje budżetu
Zakwaterowanie
Zapewnij jeden pokój na każdego pilota i jeden na każdą
osobę z personelu imprezy.
Ubezpieczenie
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, obejmuje
personel imprezy i ochotników.
Wydatki administracyjne
Telefon, fax., materiały biurowe, opłaty pocztowe,
reklama itp.
Propan
Około 65 litrów na balon na jeden lot. Pilotów zwykle
prosi się o przyjazd i wyjazd z pełnymi butlami. Istnieje także możliwość, że
zostaniesz poproszony o płacenie nadgodzin pracownikom nadzorującym tankowanie
z powodu nietypowych godzin tankowania.
Ochrona
Kontrola tłumu w czasie imprezy i zabezpieczenie balonów
w nocy.
Transparenty na kosze
Transparenty są zwykle zapewniane dla dodatkowej
ekspozycji sponsorów i w celu zidentyfikowania balonów widzom. Rozmiar - około
70 cm x 85 cm z reklamą sponsora i/lub określeniem
imprezy.
Dla identyfikacji pilotów, załóg i personelu imprezy.
Pomaga przy kontroli tłumu.
Bankiet powitalny
Zakres - od zwykłego posiłku po wielkie przyjęcie.
Normalnie wydaje się 4 bilety każdemu pilotowi.
Powitanie
Powitanie zależy od funduszy.